ترجمهء اجماليّه : فرمود حضرت امام ( ص ) : كلام ظاهر نماينده است آنچه را در قلب مرد است از صفا و كدورت و علم و جهل ؛ فرمود حضرت امير المؤمنين ( ص ) : مرد پنهان است در زير زبان خود . پس وزن كن كلام خود را و عرض كن او را بر عقل و معرفت ؛ پس اگر بوده باشد كلام از براى حقّ تعالى و در راه رضاى او پس تكلّم كن به آن ، و اگر بوده باشد غير اين پس سكوت بهتر است از آن . و نيست بر جوارح ، عبادتى « اسهل المئونة » « 1 » و « افضل المنزلة و اعظم القدر » « 2 » در نزد خداوند از كلام در رضاى او و به جهت طلب وجه او ، و منتشر ساختن آلاء و نعمت‌هاى او در بندگان او ؛ آيا نمىبينى آنكه خداى عزّ و جلّ نگردانيد فىمابين خود و انبياء و رسل خود حقيقت و چيزى را كه كشف كند اسرارى كه القاء مىكند بسوى ايشان از پنهانىهاى علم خود و مخزون‌هاى وحى خود غير از كلام ؟ و همچنين است فىمابين مرسلين و امّت‌هاى ايشان . و ثابت شد به اين بيان آنكه كلام ، افضل آلات توسّل و الطف عبادتى است ، و همچنين نيست معصيتى مشغول سازنده‌تر و ثقيل‌تر بر عبد و « اسرع العقوبة » « 3 » در نزد حقّ تعالى كه اشدّ باشد ملامت خلق بر آن ، و معجّل باشد دلتنگى ايشان از آن ، از كلام . و زبان ترجمه‌كنندهء ضماير است و صاحب خبر دل است ، و به لسان ظاهر و مكشوف مىشود آنچه در سرّ باطن است ، و بر لسان و كلام محاسبه كرده مىشوند خلايق در روز قيامت . و كلام خمرى است كه مست مىكند عقل‌ها را آنچه از آن بوده باشد از براى غير خداوند . و نيست چيزى سزاوارتر به طول سجن و زندان از لسان ؛ گفته‌اند بعضى حكماء : حفظ كن لسان خود را از كلام

--> ( 1 ) - كم‌خرج‌تر ، كم‌زحمت‌تر ( 2 ) - به منزلت بالاتر و قدر و قيمت بزرگتر ( 3 ) - آنچه زودتر كيفر يابد .